Με τον ν.3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης» έγινε ο επανασχεδιασμός των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης, ο οποίος προϋποθέτει τη συνάρθρωσή τους με την Κρατική Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις αποτελούν μια ολοκληρωμένη εξέλιξη των κρατικών/διοικητικών Περιφερειών και ασκούν   τις αρμοδιότητές τους, περιλαμβανομένων και εκείνων των αντίστοιχων συλλογικών οργάνων τους, όπως αυτές καθορίζονταν στον ιδρυτικό νόμο 2503/1997, καθώς και στους μεταγενέστερους ειδικούς νόμους και στις σχετικές κανονιστικές διατάξεις με εξαίρεση τις αρμοδιότητες που περιλαμβάνονται στο άρθρο 186 του ν.3852/2010. Παράλληλα πρόσθετες αρμοδιότητες μεταβιβάστηκαν στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις με το άρθρο 280 του ν.3852/2010.

Η συγκρότηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων συνιστά Συνταγματική Επιταγή (άρθρο 101) που ορίζει τη διοίκηση του κράτους βάσει του αποκεντρωτικού συστήματος. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση  είναι αυτοτελής διοικητική μονάδα αρμόδια για τις επιχειρησιακές και  ελεγκτικές  δραστηριότητες του κράτους στην περιοχή ευθύνης της. Ειδικότερα, στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις:

• ανήκουν κρατικές υποθέσεις που για συνταγματικούς λόγους δεν μπορούν να  ασκηθούν από την  Αυτοδιοίκηση

• ανήκουν κρατικές αρμοδιότητες που σταδιακά αποκεντρώνονται από την κεντρική διοίκηση με στόχο τη δημιουργία ενός επιτελικού και  ευέλικτου κράτους
• εντάσσονται καθ΄ ύλην αποκεντρωμένες υπηρεσίες των υπουργείων, όπου αυτό κριθεί σκόπιμο

Οι  τομείς δημοσίων πολιτικών που δραστηριοποιείται η  Αποκεντρωμένη Κρατική Διοίκηση είναι:

• Νομιμότητα:  Έλεγχος νομιμότητας των πράξεων της Αυτοδιοίκησης
• Μετανάστευση: Διαχείριση θεμάτων χορήγησης, ανανέωσης, απόρριψης, ανάκλησης αδειών διαμονής
• Κοινωφελείς Περιουσίες: διαχείριση, εποπτεία και εκκαθάριση ιδρυμάτων, κληροδοτημάτων και σχολαζουσών  κληρονομιών
• Χωροταξία / Πολεοδομία και Περιβάλλον: εξειδίκευση  γενικών κατευθύνσεων και  εφαρμογή οδηγιών περιβαλλοντικής, χωροταξικής και πολεοδομικής πολιτικής, προστασία και αξιοποίηση υδάτινων πόρων, ορυκτών πόρων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, εργαστηριακός έλεγχος υλικών δημοσίων έργων και εκτέλεση ποιοτικών ελέγχων
• Αγροτικά Θέματα: αλιεία, γεωργικές εκμεταλλεύσεις κ.τ.λ.
• Με την εφαρμογή του Ν.4555/2018 έπαψε από 1-1-2019 η διαχείριση θεμάτων κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας και πολιτογράφησης

Το πρόταγμα της μείωσης του όγκου του κεντρικού κράτους, δηλαδή  η μετεξέλιξη των κεντρικών υπηρεσιών σε επιτελικές-σχεδιαστικές μονάδες στρατηγικού χαρακτήρα,  πραγματοποιείται με δραστικές πολιτικές αποκέντρωσης. Η μείωση του κεντρικού κράτους (Υπουργείων) επιτυγχάνεται  με την εκχώρηση της εφαρμογής – παρακολούθησης – ελέγχου  των δημοσίων πολιτικών  στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις της χώρας. Τα αποτελέσματα  της ενίσχυσης του συστήματος της αποκέντρωσης είναι:

• Η υλοποίηση του στόχου για τη λειτουργία ενός ευέλικτου και επιτελικού κεντρικού κράτους
• Η μείωση των διοικητικών βαρών εφόσον επέρχεται η «συγκέντρωση» των ποικίλων εφαρμοστικών κρατικών πολιτικών σε έναν διοικητικό φορέα
• Η άρση  της βασικής παθογένειας του διοικητικού συστήματος, δηλαδή της  «διάχυσης της ευθύνης», λόγω των συχνών  επικαλύψεων  αρμοδιοτήτων μεταξύ δημοσίων φορέων και συνεπώς αφ΄ ενός η μείωση της πολυπλοκότητας που συμβάλλει στην αδιαφάνεια και αφ΄ ετέρου η επίτευξη της απλούστευσης των διαδικασιών
• Η βέλτιστη εξυπηρέτηση του πολίτη ως αποτέλεσμα των ανωτέρω